Mái chùa xưa

Truyện ngắn của Võ Hồng

Làng tôi có ba ấp, mỗi ấp có một ngôi chùa. Tôi ở ấp Quảng Đức, lên năm tuổi đã biết tên chùa là Châu Lâm, đã thấy ông thầy chùa đầu tiên trong đời, thỉnh thoảng đi về trên con đường xuyên qua xóm. Ba tôi dặn :
- Không được kêu là : "Ông thầy chùa" nghe chưa ? Hổn.

Trên ghế nhà trường (Thấy Phật)

– Cao Huy Thuần –

Học “định” để được “tuệ”

Tôi mượn hai chữ “định” và “tuệ” trong Phật giáo để nói với các em một câu chuyện nhỏ. Xin các bậc phụ huynh đừng sợ tôi đưa các em vào thế giới tương chao hoặc vào triết lý cao xa. “Định” và “tuệ” là những chuyện hiển nhiên trước mắt, là kinh nghiệm thường xuyên của các em từ khi bước vào nhà trường, ngay cả trước đó nữa. Các em có học gì khác đâu? Học “định” để được “tuệ”, đơn giản chỉ có thế. Đây là chuyện giáo dục sơ đẳng, không phải chuyện lý thuyết viển vông trên chốn đâu đâu.

Thiên đường và địa ngục

Một võ sĩ Samurai lực lưỡng, đến và nói với thiền sư: hãy cho tôi biết bản chất của thiên đường và địa ngục. Thiền sư nhìn vẻ mặt của anh ta và nói: Tại sao tôi phải nói cho con người dơ dáy, bẩn thỉu, kinh tởm, khốn khổ như anh chứ? Một kẻ sâu bọ như anh, anh nghĩ là tôi sẽ nói cho anh bất cứ thứ gì ư?” Nổi cơn thịnh nộ, võ sĩ Samurai rút kiếm và toan chém đầu thiền sư.

Chơn lý 14 NHẬP ĐỊNH

TLNX: Chơn lý NHẬP ĐỊNH là một trong 3 bài Tổ sư nói về phương pháp thực hành thiền nhiều nhất. Trong bài này, có một số từ khác nhau trong các dị bản với năm xuất bản khác nhau. Cách in hoa cũng có nhiều chỗ không đồng trong các bản. Chúng tôi chưa làm việc phân tích văn bản được. Nhưng để có cho người học tham khảo, chúng tôi xin giới thiệu ở đây bản mới chỉnh sửa chính tả với sự đối chiếu giữa các bản mà chúng tôi có, ở mức mà chúng tôi nghĩ là “có thể đọc được”. Phần đánh số từ 1 đến 47 là của chúng tôi, để tiện theo dõi khi đọc và tìm lại. Có điều gì chưa ổn khi giới thiệu bài Nhập định ở đây, kính mong bạn đọc nhắc thêm.

*

* *

1. Định là yên lặng.

2. Chơn lý của võ trũ là yên lặng. Yên lặng là lẽ thật là huyền bí, là không vọng động, nên cũng gọi là chơn như hay sự kín đáo. Định tức là mật, trong mật định có chứa linh giác và thần. Cho nên gọi định năng sanh chơn huệ và giới. Định là chánh, loạn là tà, nên mới có tên chánh định; và cũng là có chánh mới có định, chánh định là Niết-bàn, tâm người trở lại chánh định chơn như sau khi toàn giác, gọi là Như Lai hay là Phật. Thế nên chánh định là chỗ sanh ra tất cả chúng sanh vạn vật và các pháp, mà cũng là chỗ trở về, hay chỗ đến, nghỉ ngơi hưu trí của chúng sanh, vạn vật và các pháp kia vậy.

Bốn điều cần nhớ

Bốn điều cần nhớ là bốn câu trả lời cho câu hỏi vì sao Bồ-tát dấn thân luôn nỗ lực để quay lại phút giây hiện tại. Bốn điều đó là:

1. Sinh mạng con người là quý giá. Cũng giống như thời tiết, tất cả các cảm giác, cảm xúc và suy nghĩ đều đến rồi đi, không có lý do gì để mình quên đi phút giây quý giá hiện tại. Chúng ta được sinh ra để nghe những bài dạy, để thực hành, và để mở rộng trái tim với những người khác.

Kinh niệm xứ

TLNX: Kinh niệm xứ là cẩm nang của người thực hành tỉnh giác. Các thầy hướng dẫn thực hành tỉnh giác đều dựa trên bản kinh này để giới thiệu và chỉ dạy phương pháp thực hành cho người học. Hôm nay chúng tôi giới thiệu bản kinh này ở đây để các bạn đọc là thân hữu Phương Thảo Am, học viên các lớp Thực học tỉnh giác và các bạn có quan tâm đến thiền Phật giáo cùng đọc. Bản dịch tiếng Việt này do HT. Minh Châu dịch. Những chỗ in đậm là chúng tôi cho in đậm để học viên các lớp Thực học tỉnh giác lưu ý.

KINH NIỆM XỨ (Satipatthanasutta) 

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở xứ Kuru (Câu-lâu), Kammassadhamma (kiềm-ma sắt đàm) là đô thị của xứ Kuru. Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo,.

Các Tỷ-kheo vâng đáp Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn.

Thế Tôn thuyết như sau:

– Này các Tỷ-kheo, đây là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ Niết-bàn. Đó là Bốn Niệm xứ.

Quán niệm hơi thở

Quán niệm hơi thở (tiếng Pali là anapanasati) là phương pháp hành thiền cơ bản trong đó chúng ta tập trung chánh niệm trên cảm giác của hơi thở vào và hơi thở ra. Để thực hành phương pháp nầy, chúng ta phải hết sức kiên nhẫn. Chúng ta phải luôn sẵn sàng tập lại từ đầu vì tâm chúng ta luôn luôn xao lãng, không trụ được lâu trên hơi thở. Tâm chúng ta không quen tập trung vào một đề mục; nó quen suy nghĩ mông lung hết việc nầy tới việc nọ và di chuyển rất nhanh từ nhóm tư tưởng nầy đến nhóm tư tưởng khác. Vì đã quen suy nghĩ nhanh nhẩu và nhạy bén, chúng ta rất dễ phóng tâm khi cố gắng tập trung trên một đề mục duy nhất, như hơi thở chẳng hạn. Thậm chí chúng ta có thể căng thẳng khi tâm không làm theo thói quen thường ngày của nó. Vì thế, khi tập chánh niệm trên hơi thở (anapanasati), chúng ta có thể sẽ cảm thấy một phản ứng ngược lại hay một sự bất mãn chống đối nào đó xuất hiện trong thân và tâm.